محمد بن جرير الطبري ( مترجم : بلعمي )
1546
تاريخ الطبرى ( تاريخنامه طبرى ) ( فارسي )
ص 555 ، س 14 : « ارفى » در متن تاريخ طبرى « يرفا » آمده است ( ج 5 ، ص 2716 ) . اما نسخه بدل آن « اروى ، ارفى » است . ص 560 ، س 1 : در تاريخ مرگ عمر ميان متن ما و متن تاريخ طبرى تغاير است ، در تاريخ طبرى آمده است ( ج 5 ، ص 2725 ) : « ثمّ توفى ليلة الاربعاء لثلث ليال بقين من ذى الحجّة سنة 23 . . . » روايتهاى آمده در طبقات ابن سعد چنين است ( ج 3 ، ق 1 ، ص 265 ) : « طعن يوم الاربعا و مات يوم الخميس رحمه الله . . . طعن عمر بن الخطَّاب يوم الاربعاء لاربع ليال بقين من ذى الحجّة سنة ثلاث و عشرين و دفن يوم الاحد صباح هلال المحرّم سنة اربع و عشرين فكانت ولايته عشر سنين و خمسة اشهر و احدى و عشرين ليلة . . . » مسعودى مىگويد ( ترجمهء مروج الذّهب ، ج 1 ، ص 661 ) : « فيروز ابو لؤلؤ غلام مغيرة بن شعبه به روز چهارشنبه چهار روز از ذى حجّه ماندهء سال بيست و سوم هجرى وى را بكشت . حكومتش ده سال و شش ماه و چهار روز بود » . يعقوبى مىنويسد ( ترجمهء تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 49 ) : « عمر در روز چهارشنبه چهار شب از ذى الحجّه مانده در سال 23 . . . ضربت خورد و كسى كه او را ضربت زد ابو لؤلؤه غلامى از مغيرة بن شعبه بود . . . » ص 561 ، س 3 : نام مادر عمر در همهء منابع معتبر ، حنتمه است . در نسخهء اساس و نسخهء فا « سلمه » آمده است كه به گمان من خلطى است از « امّ سلمه » ، آنجا كه خالد ، خطاب به عمر ، او را « ابن ام سلمه » مىخواند . ر . ك : تعليقهء « ص 389 ، س 17 » . ص 582 ، س 16 : در متن ما ، عامل سجستان ، عمرو بن المفضل آمده است و نسخه ها يكسان است . چنين نامى در فهرست نامهاى متن تاريخ طبرى و الكامل ديده نمىشود . در اين دو منبع معتبر ، آنكه عامل سجستان مىشود از سوى عثمان ، عمران بن الفصيل البرجمى است . در الكامل ( ج 3 ، ص 100 ) و نسخه بدل تاريخ طبرى ( ج 5 ، ص 2830 ) ، الفضيل به جاى الفصيل آمده است . و نيز ر . ك : ترجمهء تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 60 . ص 586 ، س 1 : نام چاه در همهء نسخه هاى ما « اريش » آمده است . از متن تاريخ طبرى ( ج 5 ،